Çankırı Karatekin Üniversitesi Gıda ve Tarım Meslek Yüksekokulu Kızılırmak Araştırma ve Uygulama Arazisinde yürütülen arpa yetiştiriciliği çalışmaları kapsamında, bitki gelişimi açısından kritik öneme sahip olan üst gübreleme uygulaması 17 Mart 2026 tarihinde gerçekleştirilmiştir.
Arpa üretiminde verimi doğrudan etkileyen temel unsurlardan biri olan azot (N) gübrelemesi, özellikle kardeşlenme dönemi içerisinde uygulandığında bitkide verimli kardeş sayısının artmasına, başak oluşumunun desteklenmesine ve sonuçta birim alandan elde edilen verimin yükselmesine önemli katkı sağlamaktadır. Bu kapsamda gerçekleştirilen uygulamada, azot kayıplarını azaltmak ve gübre kullanım etkinliğini artırmak amacıyla NBPT inhibitörlü yavaş salınımlı üre (Slowfert) tercih edilmiştir. NBPT (N-(n-bütil) tiyofosforik triamid) inhibitörü, toprakta bulunan üreaz enziminin aktivitesini geçici olarak baskılayarak, ürenin amonyağa dönüşüm sürecini geciktirmektedir. Bu sayede özellikle yüzey uygulamalarında görülen amonyak volatilizasyonu (gaz halinde azot kaybı) önemli ölçüde azaltılmaktadır.
Kullanılan yavaş salınımlı üre formu, azotun kısa sürede tamamen çözünmesi yerine zaman içerisinde kademeli olarak serbest kalmasını sağlayarak, bitkinin azotu daha uzun süre ve daha etkin şekilde kullanmasına imkân tanımaktadır. Bu durum, özellikle kardeşlenme döneminden sapa kalkma dönemine kadar olan süreçte bitkinin dengeli ve sürekli beslenmesini desteklemekte ve tek uygulama ile birden fazla gelişim evresinin karşılanmasına olanak sağlamaktadır.
Uygulamada gübre, traktör arkası santrifüj gübre dağıtma makinesi ile yüzeye serpme şeklinde uygulanmış olup, ardından gerçekleşen yağışlar ile birlikte gübrenin toprak çözeltisine geçmesi ve kök bölgesine taşınması hedeflenmektedir. Toprak nemi ile birlikte çözünmeye başlayan azotun, bitki tarafından alımının hızlanması ve özellikle verimli kardeşlerin korunmasına katkı sağlaması beklenmektedir. Uygulamanın ardından bölgede beklenen yağışların etkisiyle gübrenin toprak çözeltisine geçmesi ve bitki tarafından alımının hızlanması öngörülmektedir. Bu durumun, bitki gelişimini olumlu yönde etkileyerek verim potansiyelini artırması beklenmektedir. Kızılırmak Araştırma ve Uygulama Arazisinde yürütülen çalışmalar, bilimsel veriler ve modern tarım teknikleri doğrultusunda planlanmakta olup, öğrencilerin uygulamalı eğitimine katkı sağlarken aynı zamanda bölge tarımına örnek teşkil etmektedir.